"Mówiono mi zawsze: Płać podatki z uœmiechem na ustach! Próbowałem to robić. Ale wówczas zażšdano ode mnie pieniędzy."

Podatnik
 

Zwrot kosztów delegacji dla zleceniobiorcy

Zleceniobiorca powinien otrzymywać zwrot kosztów poniesionych w celu prawidłowego wykonania zlecenia. Jeżeli strony chciałyby rozliczać wyjazdy związane z wykonywaniem zlecenia poprzez zwrot kosztów taki, jak przy delegacjach pracowniczych stosowne zapisy powinny znaleźć się w treści zlecenia. Do wysokości wynikającej z przepisów rozporządzeń dotyczących podróży służbowej pracowników świadczenia te będą zwolnione z podatku dochodowego od osób fizycznych.

Wykonywanie umów cywilnoprawnych może wiązać się z koniecznością wyjazdów do innych miejscowości, co może wynikać z samej istoty zobowiązania powstałego w wyniku zawarcia np. umowy zlecenia, umowy o dzieło. Koszty tych wyjazdów mogą być pokrywane przez osobę wykonującą pracę na podstawie umowy cywilnoprawnej (wliczone będą do jej wynagrodzenia) lub mogą być wyodrębnione i zwracane przez drugą stronę. W odniesieniu do umowy zlecenia Kodeks cywilny wprowadza wręcz wyraźny obowiązek zwrotu przyjmującemu zlecenie (zleceniobiorcy) wszystkich wydatków, które ten poczynił w celu należytego wykonania zlecenia (art. 742 k. c.). Takimi wydatkami będą m. n. właśnie koszty poniesione w związku z niezbędnym wyjazdem.

Istotne znaczenie ma tutaj art. 21 ust. 1 pkt 16 b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Wskazuje on, że wolne od podatku dochodowego są diety i inne należności za czas podróży osoby nie będącej pracownikiem do wysokości określonej w odrębnych ustawach lub w przepisach wydanych przez ministra właściwego do spraw pracy w sprawie wysokości oraz warunków ustalania należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej, z tytułu podróży służbowej na obszarze kraju oraz poza granicami kraju. Wszystko to co osoba zatrudniona na podstawie umowy cywilnoprawnej otrzyma w związku z wyjazdem w celu wykonania zlecenia będzie zatem wolne od podatku dochodowego od osób fizycznych, o ile nie przekracza kwot ustalonych zgodnie z przepisami dotyczącymi podróży służbowych pracowników.

Zasady rozliczania podróży "służbowych" (chociaż uważajmy z tym określeniem - o czym poniżej) powinny zostać określone w treści łączącej strony umowy zlecenia. Możemy się tutaj odwołać wprost do zasad wynikających z rozporządzeń regulujących te kwestie w odniesieniu do pracowników i ustalić, że zleceniobiorca nie będzie otrzymywał tylko ściśle rozumianego zwrotu kosztów (udokumentowanego) ale także diety, a w razie nieprzedłużenia rachunku za nocleg ryczałt z tego tytułu, także ryczałt na przejazdy lokalne.

Przyjmuje się, że najbardziej istotną, podstawową wręcz cechą stosunku pracy jest podporządkowanie pracownika pracodawcy w toku pracy. Przez "kierownictwo pracodawcy" należy rozumieć możliwość wydawania wiążących poleceń w zakresie wykonywania pracy, przede wszystkim sposobu jej wykonywania. Wynika z niego obowiązek podporządkowania się przez pracowników przełożonym, pewnego rodzaju hierarchiczność występująca w związku z istnieniem stosunku pracy. Chodzić tu będzie przede wszystkim o możliwość zlecania "na bieżąco" pracy (zadań) do wykonania.

Taki element nie może występować w umowie cywilnoprawnej. Jest to stosunek prawny, w którym wzajemne zobowiązania wynikać powinny szczegółowo z łączącej strony umowy. Jeżeli podporządkowanie tego typu w stosunku zlecenia będzie występować, umowa zostanie uznana za umowę o pracę.

Wyjazdy odbywane w celu wykonania zlecenia muszą wynikać z zakresu, rodzaju wykonywanych w ramach zlecenia czynności. Istotne jest tutaj to, że o konieczności wyjazdu nie decyduje zleceniodawca (w taki sposób jak pracodawca w odniesieni do pracowników) - nie narzuca wyjazdu drugiej stronie już w toku wykonywania zlecenia. Obowiązek taki wynikać raczej będzie z konieczności prawidłowego wykonania zlecenia. Nie nazywajmy zatem nawet tych wyjazdów "wyjazdami służbowymi", gdyż nazwa ta już sugeruje występowanie podporządkowania zleceniobiorcy drugiej stronie umowy.

Podstawa prawna:

  • art. 22 Kodeksu pracy,
  • art. 742 Kodeksu cywilnego,
  • art. 21 ust. 1 pkt 16 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. nr 14 z 2000 r., poz. 176 z późn. zm.),
  • rozporządzenie ministra pracy i polityki społecznej z dnia 19 grudnia 2002r. w sprawie wysokości oraz warunków ustalania należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej na obszarze kraju (Dz. U. nr 336, poz. 1990),
  • rozporządzenie ministra pracy i polityki społecznej z 19 grudnia 2002 r. w sprawie wysokości oraz warunków ustalania należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej poza granicami kraju (Dz. U. nr 236, poz. 1991 z późn. zm.).

Marek Rotkiewicz


Profil działalnoœci | Historia firmy | Księgowoœć | ZUS, kadry, płace
Prawo podatkowe | Windykacja | Inne usługi | Zasady współpracy | Promocja
Kalendarz podatnika | Kontakt | Nowoœci i wydarzenia