"Mówiono mi zawsze: Płać podatki z uœmiechem na ustach! Próbowałem to robić. Ale wówczas zażšdano ode mnie pieniędzy."

Podatnik
 

Podróż służbowa przedsiębiorcy świadczącego usługi transportowe

Niesłuszne jest stanowisko organów podatkowych, że realizowanie zasadniczego przedmiotu działalności (usług transportowych) przez osobę prowadzącą tę działalność nie wchodzi w zakres podróży służbowych z uwagi na brak stałego miejsca wykonywania tej działalności, natomiast podróże mające na celu czynności incydentalne można kwalifikować jako podróż służbową. Ustawodawca w art. 23 ust. 1 pkt. 52 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie upoważnił organów podatkowych do klasyfikacji celów, w jakich odbywana jest podróż służbowa i decydowania, który cel podróży związany z wykonywanymi zadaniami uzasadnia podróż służbową, a który jej nie uzasadnia. W konsekwencji przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą w zakresie usług transportowych ma prawo zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów wartości diet z tytułu podróży służbowych, do wysokości określonej w rozporządzeniach ministra pracy i polityki społecznej - orzekł Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.

O co toczył się spór?

Podatnik prowadzi działalność gospodarczą w zakresie usługowego kierowania pojazdami powierzonymi. Charakter działalności powoduje, że często odbywa krajowe i zagraniczne podróże służbowe. W związku z tym zwrócił się z zapytaniem do urzędu skarbowego, czy przysługuje mu prawo zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wartości diet z tytułu podróży służbowych. Podatnik powołał się na art. 23 ust. 1 pkt 52 Ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176, z późn. zm.), który stanowi, że nie uważa się za koszty uzyskania przychodów wartości diet z tytułu podróży służbowych osób prowadzących działalność gospodarczą i osób z nimi współpracujących, w części przekraczającej wysokość diet przysługujących pracownikom - określonych w odrębnych przepisach wydanych przez właściwego ministra, zgodnie z art. 23 ust. 1 pkt. 52 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zdaniem podatnika w jego sprawie ma on prawo zaliczyć w koszty diety z tytułu podróży służbowych, do wysokości określonej rozporządzeniami Ministra Pracy i Polityki Społecznej w sprawie wysokości oraz warunków ustalania należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej na obszarze kraju oraz poza jego granicami (Dz. U. Nr 236, poz. 1990, z późn. zm. oraz Dz. U. Nr 236, poz. 1991, z późn. zm.).

Naczelnik urzędu skarbowego uznał stanowisko zaprezentowane przez podatnika za nieprawidłowe. Jego zdaniem warunkiem zakwalifikowania do kosztów uzyskania przychodów jest ustalenie zakresu pojęcia podróży służbowej, które to pojęcie nie zostało zdefiniowane na gruncie przepisów podatkowych. Naczelnik urzędu skarbowego powołał się na art. 77.5 § 1 Ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94, ze zm.). Zgodnie z definicją zawartą w tym przepisie podróżą służbową jest wykonywanie na polecenie pracodawcy zadania służbowego poza miejscowością, w której znajduje się siedziba pracodawcy, lub poza stałym miejscem pracy pracownika. W ocenie organów podatkowych dla nabycia przez pracownika uprawnień do świadczeń przysługujących z tytułu podróży służbowych ważne jest dokładne określenie miejsca wykonywania pracy. Biorąc powyższe pod uwagę, urząd skarbowy stwierdził, że w sytuacji podatnika wykonywane przez niego zadania poza miejscowością podaną w zgłoszeniu o dokonanie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej wiążą się z odbyciem podróży służbowej, gdyż świadczenie tych usług stanowi istotę tej działalności. Z istoty tej działalności wynika natomiast, że jest ona prowadzona w kraju i za granicą, a tym samym miejscem wykonywania pracy jest, zależnie od zlecenia - kraj lub zagranica. Z powyższych względów urząd skarbowy uznał, że diety z tytułu podróży służbowych nie stanowią koszów uzyskania przychodów.

Pogląd naczelnika urzędu skarbowego poparł dyrektor izby skarbowej, wobec czego podatnik złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Stwierdził w niej, że nie zgadza się z twierdzeniem organów podatkowych, że realizowanie zasadniczego przedmiotu działalności nie wchodzi w zakres podróży służbowych, natomiast podróże mające na celu czynności incydentalne spełniają wymogi podróży służbowych. Dodał, że ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie uzależnia zaliczenia w koszty uzyskania przychodów diet z tytułu podróży służbowej od rodzaju prowadzonej działalności. W jego ocenie skoro pracownikom wykonującym pracę kierowcy przysługuje dieta, to powinna ona przysługiwać także osobom prowadzącym działalność w takim zakresie.

Co orzekł sąd?

Sąd uznał za słuszne argumenty podatnika i uchylił decyzje organów podatkowych. W uzasadnieniu wyroku sąd podkreślił, że zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy o PIT kosztami uzyskania przychodów z poszczególnego źródła są wszelkie koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23 ustawy. Tym samym ustawodawca wprowadził dwa warunki, jakie muszą być spełnione, aby możliwe było zaliczenie danych wydatków do kosztów uzyskania przychodów. Pierwszym z nich jest związek z osiągniętymi przychodami, drugim natomiast fakt, że dane koszty nie są wymienione w katalogu wydatków nie zaliczanych do kosztów uzyskania przychodów.

Wyjazdy podatnika, zarówno krajowe, jak i zagraniczne, w oczywisty sposób powiązane są z osiąganymi przychodami - stwierdził sąd. Organy podatkowe błędnie zinterpretowały wskazany wyżej art. 23 ust. 1 pkt 52 ustawy o PIT. Z przepisu tego wynika, że osobom prowadzącym działalność gospodarczą przysługuje prawo uwzględnienia w kosztach uzyskania przychodu wartości diet za czas podróży służbowych w ramach zakreślonego limitu, tj. w wysokości diet przysługujących pracownikom. Tym samym ustawodawca ograniczył możliwość zaliczania do kosztów uzyskania przychodów wydatków poniesionych przez przedsiębiorców odbywających podróże służbowe. Przepisy, do których odsyła art. 23 ust. 1 pkt 52, znajdują się we wskazanych wyżej rozporządzeniach ministra pracy i polityki społecznej: rozporządzeniu dotyczącym podróży służbowych w kraju oraz rozporządzeniu dotyczącym podróży służbowych za granicą.

Wbrew stanowisku organów podatkowych osoby prowadzące działalność gospodarczą z tytułu odbywania podróży służbowych nie mogą zatem rozliczyć w kosztach uzyskania przychodu kosztów faktycznie poniesionych z tytułu zwiększonych wydatków na koszty utrzymania, lecz mogą zaliczyć do nich tylko ich część (w formie pewnego "ryczałtu"), równą diecie za czas podróży służbowej. Wydatki przekraczające tę kwotę, nawet udokumentowane fakturami, nie mogą zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodów.

W opinii sądu nieuprawnione jest również stanowisko organów podatkowych, według którego realizowanie zasadniczego przedmiotu działalności (w rozpatrywanej sprawie usług transportowych) przez osobę prowadzącą tę działalność nie wchodzi w zakres podróży służbowych z uwagi na brak stałego miejsca wykonywania tej działalności, natomiast podróże mające na celu czynności incydentalne można kwalifikować jako podróż służbową. Zdaniem sądu ustawodawca w art. 23 ust. 1 pkt. 52 ustawy o PIT nie upoważnił organów podatkowych do klasyfikacji celów, w jakich odbywana jest podróż służbowa, i decydowania, który cel podróży związany z wykonywanymi zadaniami uzasadnia podróż służbową, a który jej nie uzasadnia. Ustawodawca w tym przepisie nie ograniczył kręgu objętych nim podmiotów ze względu na rodzaj prowadzonej działalności gospodarczej. Dlatego też w rozpatrywanej sprawie za podróż służbową należy uznać bezpośrednie wykonywanie przez przedsiębiorcę zadań związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej zarówno w kraju, jak i poza jego granicami - stwierdził sąd.

(Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 marca 2007 r., sygn. akt III SA/Wa 4175/06)

Anna Kowalska


Profil działalnoœci | Historia firmy | Księgowoœć | ZUS, kadry, płace
Prawo podatkowe | Windykacja | Inne usługi | Zasady współpracy | Promocja
Kalendarz podatnika | Kontakt | Nowoœci i wydarzenia