"Mówiono mi zawsze: Płać podatki z uœmiechem na ustach! Próbowałem to robić. Ale wówczas zażšdano ode mnie pieniędzy."

Podatnik
 

Zwrot VAT dla cudzoziemców

Interpelacja nr 9160 do ministra finansów w sprawie zasad regulujących prawo do zwrotu podatku od towarów i usług kupowanych w Polsce przez nabywców spoza Unii Europejskiej.

Działając na podstawie art. 192 uchwały Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 30 lipca 1992 r. Regulamin Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej (M.P. z 1998 r. Nr 44, poz. 618 ze zm.) wnoszę niniejszym interpelację, skierowaną do minister finansów w sprawie zasad regulujących prawo do zwrotu podatku VAT od towarów i usług kupowanych w naszym kraju przez nabywców spoza Unii Europejskiej.

Krótkie przedstawienie stanu faktycznego, będącego przedmiotem interpelacji.

Jak wiadomo, prawo do zwracania podatku VAT od towarów i usług kupowanych i nabywanych w naszym kraju przez nabywców spoza Unii Europejskiej przysługuje kupującym stosownie do dyrektywy VIII Unii. Mogą realizować to prawo w sklepie, w którym kupili towar, albo w specjalnie powołanej do tego jednostce - pośredniku. Pierwsza ścieżka jest niepraktyczna i nie jest stosowana, albowiem nabywca musiałby wrócić do sklepu z zaświadczeniem odpowiedniego urzędu, iż kupiony towar został istotnie wywieziony z Polski.

Pozostaje realizacja tego prawa u wspomnianego pośrednika. Tymczasem okazuje się, że w Polsce status takiej jednostki uzyskał tylko jeden podmiot (Global Refund Polska) i tylko na jeden rok. Ograniczenie licencji tylko do jednego roku jest krytykowane. Przy konieczności spełnienia przez takiego pośrednika licznych warunków istnieje ryzyko, że taki pośrednik może w ogóle nie działać, z oczywistą szkodą dla kupujących. Niektórzy mówią, że ˝przepisy zniechęcają turystów do zakupów w naszym kraju˝. Jak donosi prasa, w 2005 r. doszło do sytuacji, w której zagraniczni turyści przez kilka miesięcy nie mogli odzyskać zapłaconego w Polsce VAT bez konieczności ponownego przyjazdu.

Podobno jesteśmy jedynym unijnym krajem, który, co tu dużo mówić, utrudnia turystom zakupy w Polsce. Przecież państwo na tym traci, nie tylko zresztą finansowo.

W związku z powyższym chciałbym skierować pod adresem Pani Minister następujące pytania:

  1. Czy i kiedy przewiduje się zmianę w polskim ustawodawstwie, aby ułatwić turystom spoza Unii zwrot podatku VAT?
  2. Czy i jak długie były okresy, kiedy żaden polski podmiot nie posiadał statusu pośrednika uprawnionego do zwrotu podatku VAT?

Z poważaniem
Poseł Jan Łączny

Koszalin, dnia 23 lipca 2007 r.

Odpowiedź podsekretarza stanu w Ministerstwie Finansów - z upoważnienia ministra - na interpelację nr 9160 w sprawie zasad regulujących prawo do zwrotu podatku od towarów i usług kupowanych w Polsce przez nabywców spoza Unii Europejskiej

Szanowny Panie Marszałku!

W związku z pismem z dnia 6 sierpnia 2007r. znak SPS-023-9160/07, przy którym została przekazana interpelacja Pana Posła Jana Łącznego w sprawie zasad zwrotu podatku od towarów i usług podróżnym, uprzejmie informuję.

Na wstępie należy zauważyć, iż Ósma Dyrektywa Rady z dnia 6 grudnia 1979r. w sprawie harmonizacji ustawodawstwa Państw Członkowskich odnoszącego się do podatków obrotowych - warunki zwrotu podatku od wartości dodanej podatnikom niemającym siedziby na terytorium kraju (79/1072/EEC), o której mowa na wstępie interpelacji, reguluje kwestie zwrotu podatku od wartości dodanej podatnikom niemającym siedziby na terytorium danego kraju, ale mającym siedzibę w innym państwie członkowskim. Zatem dyrektywa ta nie dotyczy zwrotu podatku od wartości dodanej podróżnym (turystom).

Kwestie zwrotu podatku VAT podróżnym uregulowane zostały w art. 15 ust. 2 Szóstej Dyrektywy Rady z dnia 17 maja 1977r. w sprawie harmonizacji przepisów Państw Członkowskich, dotyczących podatków obrotowych - Wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa opodatkowania (77/388/EEC ze zm.), które to przepisy z dniem 1 stycznia 2007r. zostały zastąpione uregulowaniami art. 147 Dyrektywy Rady z dnia 28 listopada 2006r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (2006/112/WE ze zm.).

Jedną z generalnych zasad dyrektywy 2006/112/WE jest zasada, że państwo członkowskie ponosi odpowiedzialność za prawidłowy pobór podatku. Ponadto państwo członkowskie zobowiązane jest także zapobiegać nadużyciom i zapewnić prawidłowo funkcjonujący system podatku od wartości dodanej. Zgodnie z art. 131 ww. dyrektywy, w celu zapobieżenia wszelkim możliwym przypadkom uchylania się od opodatkowania, unikania opodatkowania i nadużyć, państwa członkowskie mogą ustalić warunki zwrotu podróżnym podatku od towarów i usług. Zatem każde państwo członkowskie ustala własne warunki dokonywania zwrotu podatku VAT podróżnym tak, aby warunki te spełniały kryteria, o których wyżej mowa i zapewniały prawidłowe funkcjonowanie systemu zwrotu podatku.

Zatem dyrektywa, o której mowa powyżej, zapewnia autonomię poszczególnym państwom członkowskim w zakresie systemu zwrotu podróżnym podatku.

System zwrotu podatku od towarów i usług podróżnym obowiązuje w Polsce od 3 września 1999r. Obecnie kwestie dotyczące zwrotu tego podatku regulują przepisy art. 126-130 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. Nr 54, poz. 535 ze zm.) oraz aktów wykonawczych do tej ustawy. Przepisy te dopuszczają zwrot podatku podróżnym niemającym stałego miejsca zamieszkania na terytorium Wspólnoty, zapłaconego przy nabyciu towarów na terytorium kraju, które w stanie nienaruszonym zostały wywiezione poza terytorium Wspólnoty w bagażu osobistym podróżnego.

Zgodnie z art. 127 ust. 5 ww. ustawy, zwrot podatku podróżnym, o których mowa powyżej, dokonywany jest przez sprzedawcę towarów lub w punktach zwrotu VAT przez podmioty, których przedmiotem działalności jest dokonywanie takiego zwrotu. Wszystkie podmioty, tj. zarówno sprzedawcy jak i firmy pośredniczące w zwrotach podatku, prowadzą w tym systemie działalność na zasadzie dobrowolności, co oznacza, że nie mają obowiązku uczestnictwa w nim. Podmioty niebędące sprzedawcami mogą dokonywać zwrotu podatku pod warunkiem uzyskania od Ministra Finansów zaświadczenia, stwierdzającego spełnienie wymaganych prawem warunków.

Należy zauważyć, iż podmioty prowadzące działalność polegającą na dokonywaniu zwrotu podatku podróżnym mogą dokonywać zwrotu podatku w odniesieniu do towarów nabytych wyłącznie u sprzedawców, z którymi podmioty te mają podpisane umowy w sprawie zwrotu podatku.

Jak zauważono w interpelacji, aby podmioty mogły dokonywać zwrotu podatku podróżnym muszą spełniać określone prawem warunki. W tym miejscu należy zauważyć, iż przepisy ustawy o podatku od towarów i usług, w części dotyczącej warunków, które muszą spełniać podmioty, których przedmiotem działalności jest dokonywanie zwrotu podatku podróżnym, zostały wypracowane przed laty przez Parlament w celu podniesienia wiarygodności podmiotów dokonujących zwrotu podatku i obowiązują co do zasady w niezmienionym brzmieniu. O wiarygodności podmiotu świadczy np. niezaleganie z podatkami.

Wszystkie warunki postawione podmiotom pośredniczącym w zwrotach podatku podróżnym dają swoistą gwarancję ich rzetelności przy dokonywaniu zwrotu oraz zabezpieczenie przed ewentualnymi nieprawidłowościami. Podmiot, który spełnia ustawowe warunki, nie napotyka żadnych trudność w uzyskaniu od Ministra Finansów stosownego zaświadczenia. Wydawane przez Ministra Finansów zaświadczenie jedynie stwierdza spełnienie przez podmiot warunków wymienionych w ustawie.

Odnośnie ograniczenia tylko do 1 roku ważności zaświadczenia Ministra Finansów stwierdzającego spełnienie łącznie warunków wymienionych w ustawie, należy zauważyć, iż przepis ten wszedł w życie 1 czerwca 2005r., a zatem przepis ten funkcjonuje w prawie podatkowym od niedawna, a jego ewentualna zmiana musi być poprzedzona dogłębną analizą. W okresie wcześniejszym przepisy dotyczące wydawania przez Ministra Finansów zaświadczeń nie zawierały ograniczenia czasowego, jednakże i wówczas podmiot występował do Ministra Finansów z wnioskiem o wydanie stosownego zaświadczenia w odstępach średnio raz na rok (raz na 1,5 roku), z uwagi na okres ważności kaucji gwarancyjnej w formie gwarancji bankowej udzielonej przez bank. Tym samym obecnie obowiązujące przepisy co do zasady nie zmieniły zatem sytuacji, a podmiot występujący o zaświadczenie Ministra Finansów w dalszym ciągu przed złożeniem wniosku o wydanie zaświadczenia składa w urzędzie skarbowym dokumenty, które uprawniałyby do wydania zaświadczenia na 1 do 1,5 roku.

Odstąpienie od zasady wydawania zaświadczenia na określony przepisami okres mogłoby spowodować, że podmiot, którego przedmiotem działalności jest dokonywanie zwrotu podatku podróżnym, prowadziłby przedmiotową działalność, posiadając zaległości stanowiące dochody budżetu państwa lub nie posiadałby kaucji gwarancyjnej. Mogłoby to w efekcie prowadzić do sytuacji paradoksalnej, że podmiot zwracający podatek, sam swoich podatków nie rozlicza z fiskusem.

Ponadto nie mogę się zgodzić ze stwierdzeniem zawartym w interpelacji, iż zwrot podatku podróżnym przez sprzedawców jest niepraktyczny i nie jest stosowany, albowiem nabywca musiałby wrócić do sklepu z zaświadczeniem odpowiedniego urzędu, iż kupiony towar został istotnie wywieziony z Polski. Bowiem z posiadanych informacji wynika, że ponad 70% sprzedawców będących w systemie zwrotu podatku podróżnym, dokonuje zwrotu tego podatku (dane wg stanu na dzień 30.06.2005r.). Ponadto w przypadku zwrotu podatku przez podmiot dokonujący zwrotu podatku podróżnym nabywca towaru również musi posiadać potwierdzenie, że kupiony towar został wywieziony poza terytorium Wspólnoty (a nie z Polski - jak wynika z interpretacji).

Przedstawiając powyższe, uprzejmie informuję, iż nie przewiduję obecnie zmiany w polskim ustawodawstwie w odniesieniu do systemu zwrotu podatku podróżnym.

Odnośnie drugiego pytania zawartego w interpelacji, uprzejmie informuję, iż żaden podmiot nie prowadził działalności polegającej na dokonywaniu zwrotu podatku podróżnym w okresie od 1 stycznia 2005r. do 31 sierpnia 2005r. W związku z tym, podróżni dokonujący zakupu towarów w ww. terminie, mogli ubiegać się o zwrot podatku u sprzedawcy towaru, pod warunkiem, że sprzedawca ten uczestniczył w systemie zwrotu podatku od towarów i usług podróżnym.

Z poważaniem
Podsekretarz Stanu
Jacek Dominik

Warszawa, dnia 29 sierpnia 2007 r.


Profil działalnoœci | Historia firmy | Księgowoœć | ZUS, kadry, płace
Prawo podatkowe | Windykacja | Inne usługi | Zasady współpracy | Promocja
Kalendarz podatnika | Kontakt | Nowoœci i wydarzenia