"Mówiono mi zawsze: Płać podatki z uœmiechem na ustach! Próbowałem to robić. Ale wówczas zażšdano ode mnie pieniędzy."

Podatnik
 

Prawidłowe udokumentowanie WDT

Do udokumentowania wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów nie jest konieczne posiadanie przez podatnika wszystkich dokumentów wskazanych w art. 42 ust. 3 ustawy o VAT, a wystarczające jest posiadanie niektórych z nich, o ile potwierdzają one fakt dokonania dostawy do innego państwa członkowskiego - orzekł Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku.

O co toczył się spór?

Spółka złożyła wniosek o wydanie wiążącej interpretacji podatkowej. We wniosku wskazała, że jest czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług, zarejestrowanym jako podatnik VAT UE dla wewnątrzwspólnotowych dostaw towarów, nie jest natomiast zarejestrowany dla potrzeb tego podatku na terenie Hiszpanii. Podatnik zamierza dokonywać odpłatnych dostaw zbiorników gazu LPG dla nabywcy - spółki w Hiszpanii. Nabywca jest jednym z największych producentów zarejestrowanym w Hiszpanii jako podatnik VAT UE dla wewnątrzwspólnotowych nabyć towarów. Dostarczane zbiorniki LPG będą transportowane na zlecenie nabywcy do magazynu konsygnacyjnego położonego na terytorium Hiszpanii. Podatnik nie będzie otrzymywał od przewoźnika dokumentów potwierdzających dotarcie ładunku do składu konsygnacyjnego. Transport do Hiszpanii będzie się odbywał na zlecenie i koszt nabywcy. Wybrany przez niego przewoźnik będzie jedynie kwitował odbiór towarów w magazynie wnioskodawcy położonym w kraju. Nabywca będzie pobierał zbiorniki z magazynu w miarę potrzeby. Podatnik zawarł z nabywcą odrębną, pisemną umowę upoważniającą go do wystawiania faktur VAT. Zatem z tytułu pobrania zbiorników będzie wystawiał faktury VAT dokumentujące dostawy zbiorników na jego rzecz. Faktury będą również potwierdzeniem przyjęcia przez nabywcę towarów na terytorium Hiszpanii.

Podatnik chciał wiedzieć, jakie dokumenty będą wystarczającymi dowodami potwierdzającymi dotarcie towarów do miejsca ich przeznaczenia na terytorium Hiszpanii, co jest niezbędne do zastosowania 0% stawki VAT, przewidzianej dla wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów.

Zdaniem spółki posiadanie wszystkich dokumentów wymienionych w art. 42 ust. 3 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. nr 54, poz. 535, z późn. zm.; dalej: ustawa o VAT) nie jest konieczne do zastosowania 0% stawki podatku w sytuacji, w której spółka posiada niektóre z dokumentów wymienionych w art. 43 ust. 11 ustawy o VAT, zaś ze wszystkich dokumentów przez niego posiadanych łącznie wynika dotarcie towaru do państwa jego przeznaczenia. Do zastosowania 0% stawki VAT wystarczającymi dokumentami będą: oryginał faktury VAT wystawionej przez nabywcę, zamówienie przesłane pocztą elektroniczną oraz dowód zapłaty za towary.

Podatnik stwierdził, że skoro towary będą pobierane przez nabywcę z magazynu konsygnacyjnego, a faktury będą potwierdzały pobrania z magazynu, to już samo otrzymanie faktury będzie dawało podatnikowi całkowitą pewność, że zafakturowane towary dotarły do Hiszpanii.

Minister finansów uznał stanowisko podatnika za nieprawidłowe. W uzasadnieniu wydanej interpretacji powołując się przede wszystkim na art. 42 ust. 3 ustawy o VAT podkreślił, że dokumenty, o których mowa we wniosku o interpretację (tj. oryginał faktury wystawionej przez nabywcę na podstawie przepisów prawa hiszpańskiego, zamówienie przesłane pocztą elektroniczną oraz dowód zapłaty za towary) nie mogą stanowić wystarczającej podstawy do zastosowania przez spółkę stawki podatku w wysokości 0%, w odniesieniu do planowanych dostaw. Zdaniem organu podatkowego dokumenty wymienione w art. 42 ust. 3 ustawy o VAT są zasadniczą podstawą do zastosowania tej preferencji i tylko w przypadku, gdy dowody te nie poświadczają przemieszczenia towarów na terytorium innego państwa członkowskiego, ustawa dopuszcza - na zasadzie subsydiarności - zastosowanie innej dokumentacji (uprawnienie wynikające z art. 42 ust. 11 ustawy o VAT). Biorąc pod uwagę fakt, że spółka nie będzie posiadała żadnego dokumentu przewozowego potwierdzającego fakt przemieszczenia jej wyrobów z terytorium kraju na terytorium innego państwa członkowskiego Wspólnoty (Hiszpania), jak również faktury VAT w rozumieniu polskich przepisów o podatku od towarów i usług nie ma podstaw do zastosowania dokumentacji pomocniczej.

Podatnik złożył skargę na interpretację do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, w której powtórzył argumenty podawane w toku postępowania w sprawie wydania interpretacji.

Co orzekł sąd?

Sąd uchylił wydaną interpretację. W uzasadnieniu wyroku sąd powołał się na art. 42 ustawy o VAT, który określa obowiązki podatników w zakresie dokumentacji transakcji, których spełnienie pozwala na zastosowanie stawki 0% przy WDT. Podatnik powinien przed upływem terminu do złożenia deklaracji podatkowej za dany okres rozliczeniowy posiadać w swej dokumentacji dowody, że towary będące przedmiotem WDT zostały wywiezione z terytorium Polski i dostarczone do nabywcy na terenie innego państwa członkowskiego. Dowodami, zgodnie z art. 42 ust. 3 ustawy o VAT są dokumenty przewozowe otrzymane od przewoźnika (spedytora), kopie faktur oraz specyfikacja poszczególnych sztuk ładunku, jeśli łącznie potwierdzają dostarczenie towarów będących przedmiotem WDT do nabywcy znajdującego się na terytorium innego państwa członkowskiego. Jeżeli powyższe dokumenty nie potwierdzają jednoznacznie dostarczenia towarów do nabywcy, dowód dokonania WDT stanowić mogą inne dokumenty, wymienione przykładowo w art. 42 ust. 11 ustawy o VAT.

Zdaniem sądu do udokumentowania wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów nie jest konieczne posiadanie przez podatnika wszystkich dokumentów wskazanych w art. 42 ust. 3 ustawy o VAT, a wystarczające jest posiadanie niektórych z nich, o ile potwierdzają one fakt dokonania dostawy do innego państwa członkowskiego. Sąd stwierdził, że nie można się zgodzić ze stanowiskiem, że braki formalne wskazanych dokumentów, brak któregokolwiek z nich lub brak odpowiedniej informacji, która powinna wynikać z danego dokumentu, powinna oznaczać, że podatnik nie dysponuje wymienionymi w art. 42 ust. 3 ustawy o VAT dowodami, a więc nie ma prawa do zastosowania stawki 0%. Stosowanie stawki 0% z tytułu wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów nie jest wyjątkiem od reguły, lecz regułą, od której wyjątkiem jest stosowanie stawki krajowej. Oznacza to, że wykładnia przepisów dotyczących warunków, od których spełnienia zależy prawo do zastosowania preferencyjnej stawki podatkowej, powinna być rozszerzająca a nie zawężająca. Wszelkie wątpliwości dotyczące opodatkowania wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów powinny być więc rozstrzygane na korzyść reguły ogólnej, czyli stosowania stawki 0%. Dokumenty, o których mowa w art. 42 ust. 3 ustawy VAT mają łącznie potwierdzić określony fakt, co oznacza, że zebrane razem mają zawierać jednoznaczną informację, której wymaga wskazany przepis. Ponieważ dokumenty mają łącznie potwierdzać określony fakt, podatnik (dostawca) nie musi posiadać wszystkich typów dokumentów wymienionych w art. 42 ust. 3. Wystarczy, że dwa z nich potwierdzają jednoznacznie dostarczenie towarów na terytorium innego państwa członkowskiego, a niekiedy nawet jeden - np. faktura zawierająca specyfikację towarów i będąca jednocześnie dokumentem potwierdzającym przywóz.

W przypadku gdy dokumenty, o których mowa w ust. 3, nie potwierdzają jednoznacznie dostarczenia do nabywcy znajdującego się na terytorium państwa członkowskiego innym niż terytorium kraju towarów, dowodami, o których mowa w ust. 1 pkt 2, mogą być również inne dokumenty wskazujące, że nastąpiła dostawa wewnątrzwspólnotowa (art. 42 ust. 11 ustawy o VAT). Może to być przede wszystkim korespondencja handlowa z nabywcą, w tym jego zamówienie, dokumenty dotyczące ubezpieczenia lub kosztów frachtu, dokument potwierdzający zapłatę za towar, z wyjątkiem przypadków, gdy dostawa ma charakter nieodpłatny lub zobowiązanie jest realizowane w innej formie, w takim przypadku inny - dokument stwierdzający wygaśnięcie zobowiązania, dowód potwierdzający przyjęcie przez nabywcę towaru na terytorium państwa członkowskiego innym niż terytorium kraju.

Wskazane w art. 42 ust. 11 ustawy VAT dokumenty uzupełniające (nieobowiązkowe) nie muszą potwierdzać faktu dostarczenia towaru na terytorium innego państwa członkowskiego, lecz mają wskazywać, że nastąpiła wewnątrzwspólnotowa dostawa, czyli transakcja polegająca na wywozie towarów z terytorium Polski w wykonaniu czynności określonych w art. 7 ustawy VAT na terytorium państwa członkowskiego inne niż terytorium Polski. Dokumenty uzupełniające mają uprawdopodobnić, że miał miejsce "wywóz" towaru z terytorium Polski, ale nie muszą stanowić dowodu, że towar faktycznie dotarł na terytorium innego państwa członkowskiego. Taką funkcję przypisano dokumentom określonym w art. 42 ust. 3, a skoro one tej roli nie spełniły, to posiłkowanie się dokumentami uzupełniającymi, wymienionymi w ust. 11, może dotyczyć już tylko samego faktu, że transakcja miała w ogóle miejsce - podkreślił sąd.

W konsekwencji należy stwierdzić, że tam, gdzie to możliwe, dostawca powinien dążyć do zebrania dowodów potwierdzających przyjęcie towarów przez nabywcę w innym państwie członkowskim, czyli posiadać dokumenty obowiązkowe. Jeśli dostawca posiada wszystkie dokumenty wymienione w art. 42 ust. 3-5 lub posiada niektóre z nich, ale jednoznacznie potwierdzają one fakt dostarczenia towaru na terytorium innego państwa członkowskiego, wówczas z mocy prawa dostawcy przysługuje prawo do zastosowania stawki 0%. Jeżeli podatnik nie jest w stanie zgromadzić dokumentów wymienionych w katalogu podstawowym, powinien mieć prawo zastosowania dowodów pomocniczych, określonych w art. 42 ust. 11 ustawy o VAT, w celu skorzystania ze stawki 0% VAT przy wewnątrzwspólnotowej dostawie towarów.

Posiadanie wszystkich dokumentów, o których mowa w art. 42 ust. 3 ustawy o VAT, nie jest zatem warunkiem sine qua non skorzystania z preferencyjnej 0% stawki opodatkowania wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów, istotna jest bowiem ich treść, a nie ilość - stwierdził sąd.

(Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 24 czerwca 2010 r., sygn. akt I SA/Gd 310/10)

Anna Kowalska


Profil działalnoœci | Historia firmy | Księgowoœć | ZUS, kadry, płace
Prawo podatkowe | Windykacja | Inne usługi | Zasady współpracy | Promocja
Kalendarz podatnika | Kontakt | Nowoœci i wydarzenia